Zalety i wady różnych metod porodu – co powinnaś wiedzieć?
Decyzja o tym, w jaki sposób ciężarna urodzi dziecko, często nie zależy wyłącznie od jej preferencji. W wielu sytuacjach to przebieg ciąży czy stan zdrowia przyszłej mamy i dziecka decyduje o ostatecznym wyborze metody porodu. Mimo tego, warto znać najpopularniejsze metody porodu, ich zalety i wady, aby świadomie rozmawiać o tym z lekarzem prowadzącym ciąże i zespołem położniczym. Zapraszamy więc do krótkiej lektury artykułu, w którym przedstawimy najważniejsze informacje o najczęstszych metodach porodu, stosowanych we współczesnym położnictwie.
Poród naturalny, czyli drogami i siłami natury
Poród naturalny to fizjologiczny proces, w którym dziecko przychodzi na świat drogami i siłami natury, bez interwencji chirurgicznej. Organizm kobiety jest do niego naturalnie przygotowany – hormony, mięśnie macicy i kanał rodny współpracują, aby pomóc dziecku się urodzić.
Warto zaznaczyć, że Światowa Organizacja Zdrowia podkreśla, że przy braku przeciwwskazań medycznych poród naturalny jest najkorzystniejszą metodą rozwiązania ciąży, zarówno dla mamy, jak i dziecka. Zalety porodu naturalnego są dobrze udokumentowane i obejmują zarówno korzyści dla matki, jak i dla dziecka:
| Zalety porodu naturalnego dla matki | Zalety porodu naturalnego dla dziecka |
| Szybsza laktacja i mniejsze problemy z jej „rozkręceniem”. | Dziecko rodzi się w „swoim tempie”, powoli przygotowuje się do zmiany środowiska życia, unikając ogromnego stresu związanego z nagłym pojawieniem się na świecie. |
| Krótszy czas rekonwalescencji po porodzie (oczywiście po porodzie niepowikłanym). | Kolonizacja prawidłową florą bakteryjną z dróg rodnych kobiety, co wspiera odporność dziecka. |
| Bezpieczne zajście w kolejną ciąże, gdy tylko wróci płodność. | Nieprzerwany kontakt „skóra do skóry”, jako adaptacja noworodka do warunków poza macicą w celu prawidłowej kolonizacji „dobrą” mikroflorą bakteryjną. |
| Obecność partnera bądź innej bliskiej osoby przy porodzie. | Ucisk główki w kanale rodnym, który wpływa pozytywnie na rozwój neurologiczny dziecka. |
| Szybszy powrót do aktywności fizycznej i pełnej sprawności sportowej po okresie połogu, czyli po około 6 tygodniach (po porodzie niepowikłanym). | Ucisk klatki piersiowej w kanale rodnym, który pomaga w opróżnieniu płuc z płynu owodniowego, zmniejszając ryzyko zaburzeń oddychania oraz zakażeń dróg oddechowych po porodzie. |
| Mniejsze ryzyko poważnych powikłań prowadzących do śmierci, jak np. zatorowość, krwotok, zakażenie. | Po porodzie niepowikłanym dzieci urodzone naturalnie rzadziej wymagają pobytu na oddziale patologii noworodka czy w inkubatorze. |
| Mniejsze ryzyko depresji poporodowej. | Rzadsze problemy z odruchem ssania. |
Niestety mimo szeregu zalet, poród naturalny ma też swoje wady, zarówno dla kobiety, jak i maluszka. Oto one:
| Wady porodu naturalnego dla matki | Wady porodu naturalnego dla dziecka |
| Poród naturalny jest u zdecydowanej większości kobiet bolesny. | Przedłużający się poród niesie ryzyko niedotlenienia dziecka i szeregu niekorzystnych następstw z tym związanych. |
| Nieprzewidywalność, kobieta nie wie, kiedy się rozpocznie i ile będzie trwał. | W przypadku dużego dziecka istnieje ryzyko trudności urodzenia się tułowia (po porodzie główki), złamania obojczyka czy porażenia splotu ramiennego. |
| Brak odpowiedniego przeszkolenia i przygotowania kobiet (zwłaszcza pierworódek) do prawidłowego oddychania oraz parcia w trakcie porodu, co utrudnia współpracę z personelem medycznym. | Matki nosicielki GBS bez profilaktycznej antybiotykoterapii zwiększają ryzyko zapalenia płuc u noworodka. |
| Przy szybko postępującym porodzie lub dużym noworodku jest możliwość pęknięcia krocza z urazem odbytu bądź pęknięcia szyjki macicy, co wiąże się z większą utratą krwi oraz koniecznością zabiegu szycia po porodzie. | Ryzyko przeniesienia innego typu zakażeń z matki na dziecko, np. wywołanych przez chlamydię bądź dwoinkę rzeżączki. |
| Po nacięciu krocza lub szyciu pęknięcia krocza możliwość nieprawidłowego gojenia się rany, co może wiązać się z dyskomfortem, bólem przy współżyciu oraz niechęcią do współżycia. |
Oczywiście wiele wymienionych wad porodu naturalnego można zminimalizować jeszcze na etapie ciąży. Przykładowo, jeśli chcesz zmniejszyć ryzyko nacięcia krocza, warto już w ciąży przygotować tę okolicę (ćwiczenia mięśni dna miednicy, masaż krocza) oraz nauczyć się sprzyjających pozycji do porodu. Na ciążowy.pl znajdziesz praktyczny przegląd pozycji wspierających ochronę krocza.
Poród – cesarskie cięcie, czyli poród zabiegowy
Poród cesarskie cięcie to operacyjne zakończenie ciąży poprzez nacięcie powłok brzusznych i macicy, wykonywane w znieczuleniu podpajęczynówkowym bądź w wyjątkowych sytuacjach w znieczuleniu ogólnym (narkozie). Zabieg ten wykonywany jest w sytuacjach, gdy poród naturalny stanowi zagrożenie dla matki lub dziecka, np. przy nieprawidłowym ułożeniu płodu, łożysku przodującym, bardzo dużej masie dziecka, niepostępującym porodzie czy poważnych chorobach matki/dziecka.
Cesarskie cięcie może być planowane lub wykonywane w trybie nagłym. Choć jest to relatywnie bezpieczna procedura, należy pamiętać, że jest to operacja chirurgiczna wymagająca odpowiedniej rekonwalescencji.
Cesarskie cięcie, podobnie ja poród naturalny ma swoje zalety i wady zarówno w odniesieniu do matki, jak i noworodka.
| Zalety porodu cesarskie cięcie dla matki | Zalety porodu cesarskie cięcie dla dziecka |
| W przypadku zagrożenia, ratowanie zdrowia i życia matki. | W przypadku zagrożenia, ratowanie zdrowia i życia dziecka. |
| Możliwość zaplanowania, kiedy dziecko przyjdzie na świat. | |
| Brak możliwości uszkodzenia krocza, pochwy bądź zwieracza odbytu. | |
| Brak lęku przed samym porodem. |
| Wady cesarskiego cięcia dla matki | Wady cesarskiego cięcia dla dziecka |
| Brak obecności partnera przy porodzie (w większości szpitali). | Brak możliwości kangurowania „skóra do skóry” przez matkę (w większości szpitali), a co za tym idzie pierwszy kontakt i kolonizowanie noworodka bakteriami „szpitalnymi”. |
| Ból w okresie poporodowym. | Konieczność odessania płynu owodniowego z płuc noworodka. |
| Ryzyko infekcji i powikłań pooperacyjnych (zakażenie rany, zrosty, powikłania zatorowo-zakrzepowe). | Szybsze odpępnienie dziecka, w szczególności, jeżeli cięcie cesarskie wiąże się ze zwiększonym krwawieniem i sytuacja nie pozwala na poczekanie, aż pępowina samoistnie „przestanie tętnić”. |
| Blizna na macicy zwiększająca ryzyko powikłań w kolejnych ciążach (np. pęknięcie macicy, nieprawidłowe łożysko). | Częstsze zaburzenia integracji sensorycznej, zaburzenia napięcia mięśniowego, asymetria ułożeniowa w okresie niemowlęcym. |
| Konieczna pomoc osób trzecich w opiece nad noworodkiem w pierwszej dobie po porodzie. | Częstsze choroby cywilizacyjne u dzieci i dorosłych, które przyszły na świat przez cesarskie cięcie. |
| Trudności z laktacją, dłuższe jej „rozkręcenie”. | |
| Konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji przez okres przynajmniej 9 miesięcy po porodzie, aby rana pooperacyjna na macicy i powłokach brzusznych miała czas dobrze się zagoić przed kolejną ciążą. | |
| Dłuższy okres powrotu do pełnej aktywności fizycznej oraz sprawności sportowej (około pół roku). |
Z uwagi na ilość negatywnych stron cesarskiego cięcia zarówno dla matki, jak i nowo narodzonego dziecka, ten rodzaj porodu stosuje się przede wszystkim z uwagi na wyraźne wskazania medyczne, a nie jako alternatywę dla porodu naturalnego bez uzasadnienia zdrowotnego. Eksperci odradzają wybór cięcia cesarskiego wyłącznie „na życzenie” kobiety, jeśli nie ma wskazań medycznych.
Więcej o porodach zabiegowych – w tym o cesarskim cięciu – przeczytasz w artykule ciążowy.pl „Poród zabiegowy”.
Alternatywne metody porodu, czyli nowoczesne spojrzenie na poród
Mówiąc o alternatywnych metodach porodu, coraz częściej ma się na myśli nie tyle inne „medyczne techniki”, co podejście do samego doświadczenia rodzenia.
Coraz częściej spotykaną alternatywą, również w szpitalach jest np. poród wodny. To forma porodu naturalnego odbywającego się w specjalnej wannie z ciepłą wodą. Jak wyjaśniono w artykule „Poród w wodzie ”, ten rodzaj porodu (oczywiście przy właściwej kwalifikacji pacjentek i doświadczonym zespole) może być porównywalnie bezpieczny jak poród tradycyjny. Zalety porodu wodnego, to bez wątpienia:
- zmniejszenie napięcia mięśniowego,
- mniejsze natężenie bólu,
- łagodniejsze odczuwanie skurczów,
- ułatwienie przyjmowania wygodnych pozycji,
- możliwość skrócenia pierwszego okresu porodu,
- większe poczucie prywatności i komfortu,
- rzadziej konieczne nacięcie krocza, bo tkanki są bardziej rozluźnione,
- łagodniejsze przejście dziecka ze środowiska wodnego w brzuchu mamy do wody w wannie.
Niestety, nie każda ciąża kwalifikuje się jednak do tej metody. Przeciwwskazaniami są m.in. ciąża mnoga, poród przedwczesny, duża masa płodu, nieprawidłowe ułożenie dziecka czy poważne choroby mamy.
Innym przykładem alternatywnych metod porodu jest idea błękitnego porodu, czyli autohipnozy i głębokiego relaksu, opartego na pracy z oddechem, ciałem i przekonaniami. Tego typu przygotowanie pomaga obniżyć lęk, zmniejszyć odczuwanie bólu i zwiększyć szansę na spokojny, fizjologiczny przebieg porodu.
Niektóre kobiety decydują się ponadto na poród w hipnozie czy na świadome wykorzystanie wizualizacji i afirmacji.
Czy możliwy jest poród bez bólu?
Wiele ciężarnych na „ostatniej prostej” przed rozwiązaniem zastanawia się, czy możliwy jest poród bez bólu. Niestety, nie zawsze uda się całkowicie wyeliminować ból, ale można go znacząco zmniejszyć. W planie porodu warto zaznaczyć swoje oczekiwania związane z łagodzeniem bólu i omówić je z lekarzem oraz położną.
Obecnie hasło „poród bez bólu” najczęściej odnosi się do różnych metod łagodzenia bólu porodowego. Najważniejszą z nich jest znieczulenie zewnątrzoponowe, uznawane przez wielu specjalistów za „złoty standard” analgezji porodu. Inne farmakologiczne metody to m.in.: wziewne gazy przeciwbólowe oraz znieczulenie podpajęczynówkowe (stosowane przy cesarskim cięciu).
Oprócz metod farmakologicznych istnieją również naturalne sposoby zmniejszania bólu, takie jak: immersja wodna, masaż, TENS, techniki oddechowe, pozycje wertykalne, ruch i zmiana pozycji, wsparcie osoby towarzyszącej.
Jak wybrać najlepszą metodę porodu dla siebie?
Nie istnieje jedna, „idealna” metoda porodu dla wszystkich. Najważniejsze jest bezpieczeństwo Twoje i dziecka, a więc:
- poznaj dostępne metody porodu – od porodu naturalnego, przez poród wodny i porody zabiegowe, w tym poród przez cesarskie cięcie;
- porozmawiaj ze swoim lekarzem o wskazaniach i przeciwwskazaniach w Twojej sytuacji;
- przygotuj plan porodu, w którym określisz swój stosunek do znieczulenia, pozycji porodowych, interwencji medycznych czy alternatywnych form wsparcia;
- korzystaj ze sprawdzonych źródeł wiedzy takich jak artykuły na ciazowy.pl, gdzie znajdziesz praktyczne informacje o porodzie, połogu i macierzyństwie.
Świadoma decyzja, oparta na rzetelnych informacjach i rozmowie z personelem medycznym, to najlepszy krok w stronę dobrego porodu, niezależnie od tego, jaką metodą ostatecznie urodzisz.
Artykuł sponsorowany.
